Even op adem komen? Een brede en praktische kijk op time-out in het buitengewoon basisonderwijs

Leerlingen in het buitengewoon basisonderwijs worden bij gedragsproblemen of ernstige conflicten soms tijdelijk uit de klassituatie gehaald. Die time-out en andere vrijheidsberovende maatregelen roepen vragen op bij zowel scholen, ouders en leerlingen. Wanneer en hoe moet time-out als beschermende maatregel bij deze doelgroep het best worden toegepast? Bij kleuters in het buitengewoon onderwijs stuiten praktijkmensen bovendien op handelingsverlegenheid.

In 2006 publiceerde het Kinderrechtencommissariaat de checklist kinderen in afzondering, een handleiding voor het afzonderen van jongeren in de hulpverlening. De Vlor maakte een vertaling naar de onderwijspraktijk en bouwde een visie en denkkader uit over de aanpak van gedragsproblemen in een buitengewone basisschool (2,5 tot 14 jaar). Deze voorbeelden en denkkaders kunnen eveneens handvaten bieden voor omgaan met gedragsproblemen van kinderen in het gewoon onderwijs.

Inhoud

Hoofdstuk 1: Situering

  • Time-out: voor wie?
  • Bouwstenen voor een visie

Hoofdstuk 2: Time-out en de leerling

  • Emotionele ontwikkeling en de integratieve benadering van Anton Došen
  • Vinger aan de POLS: BuBaO De Kindervriend uit Rollegem
  • In kaart brengen en stimuleren van sociale ontwikkeling en perspectiefneming als middel om moeilijk gedrag beter te begrijpen en te voorkomen
  • Circle of courage en Life Space Crisis Intervention: van zorg tot time-out
  • LSCI in de dagelijkse praktijk: OC Nieuwe Vaart in Gent
  • Cognitieve stimulering als preventie voor moeilijk gedrag – Cognitieve differentiatie als preventie voor cognitieve frustratie
  • Bright Start of ‘Goed Begonnen’ ... denkstimulering bij jonge kinderen
  • Bright Start toegepast: ’t Vestje in Lier

Hoofdstuk 3: Time-out en de leerkracht/begeleider

  • Nieuwe Autoriteit en geweldloos verzet als inspiratiebron voor empowerment bij schoolmedewerkers en ouders
  • Nieuwe Autoriteit in praktijk: Herstelgericht werken met verhalen
  • Nieuwe Autoriteit in praktijk: Werken met verhalen voor kleuters en hun ouders (MPI De Kaproenen)

Hoofdstuk 4: Time-out en de school

  • De institutionele pedagogiek: een alternatief voor time-out? (De Sassepoort in Gent)
  • Time-out in BuBaO De Vinderij 1 in Lokeren
  • Registratie van time-out als basis voor een evidence-based beleid (De Leerexpert in Antwerpen)

Hoofdstuk 5: Wettelijke kaders voor time-out