Wegwijzers voor instroom en doorstroom in het hoger onderwijs
Er beweegt heel wat in en rond het hoger onderwijs. De studentenaantallen stijgen en steeds minder studenten behalen hun bachelordiploma op tijd. Dit terwijl de instroom diversifieert en het aantal behaalde diploma’s toeneemt. Er bestaan heel wat instrumenten die jongeren ondersteunen in de keuze van een opleiding in het hoger onderwijs, maar die ondersteuning is zeer versnipperd. De voorbije jaren heeft de overheid al maatregelen genomen om de in- en doorstroom in het hoger onderwijs te reguleren en deze legislatuur worden nieuwe initiatieven verwacht.
Het hoger onderwijs is dus voorwerp van maatschappelijk debat. Men stelt vragen rond kwaliteit, organisatie en maatschappelijke kost en return. Via dit advies wil de Vlaamse Onderwijsraad bijdragen aan een duidelijke, gedeelde visie op instroom en doorstroom doorheen het hoger onderwijs. Een duidelijke beleidsvisie is in het belang van studenten, instellingen en de maatschappij.
Kerngedachte
Elk individu verdient maximale ontplooiingskansen. Onderwijs is een investering in de toekomst. Voor het hoger onderwijs betekent dit dat alle potentiële studenten die dit wensen, zich moeten kunnen inschrijven in een opleiding naar keuze. De Vlor pleit voor het behoud van de open toegang en de vrije studiekeuze die ons Vlaamse hoger onderwijs kenmerken en uniek maken. Dat impliceert niet dat alle studenten maximaal moeten worden toegeleid naar het hoger onderwijs. Er zijn tal van wegen tot participatie aan de maatschappij. Hoger onderwijs is daar slechts één van – en is evenwaardig aan eender welke andere vorm van onderwijs.
5 wegwijzers
We tekenen 5 wegwijzers uit, voor overheid, actoren in het hogeronderwijslandschap en de maatschappij in zijn geheel:
- Oriënteer vanuit een leerwaaier in plaats van leerladder. Kijk naar diploma’s vanuit gelijkwaardigheid en met respect voor de eigenheid en gerichtheid van de verschillende types opleidingen hoger onderwijs. Dat vraagt een maatschappelijke omslag.
- Hanteer een helder, eenvoudig en wetenschappelijk onderbouwd instrumentarium in de overgang van secundair naar hoger onderwijs. Verduidelijk de unieke rol van elk instrument in het geheel van onderwijsloopbaanbegeleiding. Zorg ook voor een geïntegreerde evaluatie van de instrumenten en studievoortgangsmaatregelen.
- Werk als hogeronderwijssector samen aan oriëntering en ga in dialoog met het secundair onderwijs. Maak van onderwijsloopbaanbegeleiding een gedeeld verhaal.
- Maak werk van brede vorming als opstap naar een leven lang leren. Succesvol hoger onderwijs houdt meer in dan klaargestoomd worden voor de arbeidsmarkt. Het biedt ook maximale ontplooiingskansen voor elke student en draagt bij aan de ontwikkeling van burgerschap.
- Vertrek voor de visie op in- en doorstroom vanuit vertrouwen in de instellingen en veranker die visie in de financiering. Die visie vormt de basis voor beleidsmaatregelen vanuit de overheid, maar is ook het kader waarbinnen instellingen zich kunnen bewegen. Deze visie vertaalt zich in een degelijke basisfinanciering. Investeren in een kwaliteitsvol en toegankelijk hoger onderwijs betekent investeren in de maatschappij en in de toekomst.