Bijdrage aan een kader voor pioniersscholen
Het voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering inzake de tijdelijke projecten “pioniersscholen” in het kader van de evolutie naar meer kwalitatief en inclusiever onderwijs concretiseert de evolutie naar meer kwalitatief en inclusiever onderwijs, zoals aangekondigd in de consultatienota van 28 november 2025 over de evolutie naar scholen voor iedereen. De Vlaamse Onderwijsraad verwijst in dit advies regelmatig naar zijn advies over die consultatienota. Daarin formuleerden we al verschillende aanbevelingen voor de pioniersscholen. Daarnaast bouwen we in dit advies verder op de inzichten die we in aanloop naar dat advies verzamelden vanuit het werkveld, recent onderzoek en het beleid.
De Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) stelt vast dat het voorontwerp van besluit in grote mate tegemoetkomt aan eerdere aanbevelingen in zijn advies over de consultatienota Scholen voor iedereen. Het besluit biedt meer duidelijkheid over de doelstellingen, de samenwerking tussen scholen, CLB’s en leersteuncentra, de rol van multidisciplinaire teams, het begeleidend consortium, de evaluatie van de projecten en de voorziene financiering.
De Vlor vraagt wel een duidelijke en realistische tijdslijn, waarbij het eerste werkjaar expliciet ruimte biedt voor voorbereiding en een gefaseerde implementatie. De raad acht immers een volledige opstart van alle pioniersscholen op 1 september 2026 bijzonder krap. Scholen moeten nu al volop communiceren naar toekomstige leerlingen en hun ouders. De vereiste samenwerkingsverbanden vragen ook een uitgebreide afstemming tussen meerdere partners.
Met het oog op zowel draagvlak als onderzoekskwaliteit benadrukt de Vlor het belang van een groot en divers aantal projecten, met een ruime spreiding over onderwijsniveaus, regio’s en contexten.
Verder vraagt de raad om de evaluatiecriteria expliciet op te nemen in het besluit, zodat deelnemende scholen vooraf duidelijk weten waarop zij beoordeeld zullen worden. Dat veronderstelt ook duidelijkheid over de gevolgen van een negatieve evaluatie. De raad benadrukt het belang van rechtszekerheid, gezien pioniersscholen het statuut van tijdelijke projecten hebben en afwijkingen enkel binnen de vastgelegde looptijd kunnen gelden.
Met dit advies willen we bijdragen aan een helder regelgevend kader waarbinnen de partners die als pioniersschool willen starten, zich kunnen organiseren en kunnen functioneren.